QUAN TRẮC KHÍ THẢI CÔNG NGHIỆP – QUY TRÌNH, THÔNG SỐ VÀ QUY ĐỊNH MÔI TRƯỜNG MỚI NHẤT

Quan trắc khí thải là hoạt động thu thập, đo đạc, lấy mẫu và phân tích các thành phần có trong khí thải phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và vận hành của các cơ sở công nghiệp. Hoạt động này giúp xác định nồng độ các chất ô nhiễm trong khí thải trước khi thải ra môi trường, từ đó đánh giá mức độ tác động đến chất lượng không khí và kiểm tra hiệu quả hoạt động của hệ thống xử lý khí thải.

Hiện nay, quan trắc khí thải công nghiệp là một trong những hoạt động quan trọng trong công tác quản lý môi trường tại các nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp và cơ sở sản xuất. Thông qua kết quả quan trắc, doanh nghiệp có thể chủ động kiểm soát nguồn phát thải, phát hiện những dấu hiệu bất thường và xây dựng phương án cải thiện hệ thống xử lý khí thải phù hợp.

Vì sao doanh nghiệp cần thực hiện quan trắc khí thải?

Trong quá trình sản xuất, nhiều ngành công nghiệp phát sinh khí thải chứa bụi và các chất ô nhiễm có khả năng ảnh hưởng đến môi trường không khí cũng như sức khỏe con người.

Nếu không được kiểm soát và xử lý đúng cách, khí thải có thể gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến khu vực dân cư xung quanh và làm gia tăng nguy cơ vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường.

Việc thực hiện quan trắc khí thải mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Kiểm soát chất lượng khí thải: Xác định nồng độ các chất ô nhiễm phát sinh từ hoạt động sản xuất.

• Đánh giá hiệu quả xử lý: Kiểm tra khả năng hoạt động của hệ thống xử lý bụi và khí thải.

• Hỗ trợ tuân thủ pháp luật: Cung cấp dữ liệu phục vụ công tác quản lý và thực hiện các yêu cầu trong giấy phép môi trường.

• Phát hiện nguy cơ ô nhiễm: Kịp thời nhận biết các thông số có dấu hiệu vượt giới hạn cho phép.

• Nâng cao hình ảnh doanh nghiệp: Thể hiện trách nhiệm trong công tác bảo vệ môi trường và phát triển sản xuất bền vững.

Những đối tượng cần thực hiện quan trắc khí thải

Tùy thuộc vào loại hình sản xuất, quy mô hoạt động, lưu lượng phát thải và yêu cầu trong hồ sơ môi trường, các cơ sở công nghiệp có thể thuộc đối tượng phải thực hiện quan trắc khí thải định kỳ hoặc quan trắc tự động, liên tục.

Một số ngành nghề thường phát sinh khí thải cần được kiểm soát gồm:

• Nhà máy sản xuất xi măng, vật liệu xây dựng.

• Nhà máy luyện kim, cơ khí và gia công kim loại.

• Cơ sở sản xuất gạch, gốm sứ và thủy tinh.

• Nhà máy dệt nhuộm, may mặc.

• Cơ sở chế biến thực phẩm và nông sản.

• Nhà máy sản xuất hóa chất.

• Cơ sở sử dụng lò hơi, lò đốt và các thiết bị gia nhiệt công nghiệp.

• Nhà máy sản xuất giấy, bao bì và các sản phẩm công nghiệp khác.

Doanh nghiệp cần căn cứ vào quy định pháp luật hiện hành, giấy phép môi trường và đặc điểm nguồn thải để xác định nghĩa vụ quan trắc phù hợp.

Các thông số quan trắc khí thải công nghiệp phổ biến

Tùy theo ngành nghề sản xuất, công nghệ vận hành và nguồn phát sinh khí thải, các thông số quan trắc sẽ được lựa chọn phù hợp.

Một số thông số thường được thực hiện trong quá trình quan trắc khí thải gồm:

Không phải tất cả các nguồn thải đều phải phân tích toàn bộ những thông số trên. Danh mục chỉ tiêu cụ thể cần được xác định theo quy chuẩn kỹ thuật môi trường áp dụng, loại hình sản xuất và yêu cầu trong giấy phép môi trường.

Các hình thức quan trắc khí thải hiện nay

4.1. Quan trắc khí thải định kỳ

Quan trắc khí thải định kỳ là hoạt động lấy mẫu, đo đạc và phân tích các thông số ô nhiễm tại nguồn thải theo thời gian và tần suất phù hợp với quy định hoặc yêu cầu trong giấy phép môi trường.

Quá trình thực hiện thường bao gồm:

• Khảo sát nguồn phát sinh khí thải.

• Xác định vị trí lấy mẫu tại ống khói hoặc đường ống dẫn khí.

• Tiến hành đo đạc và lấy mẫu khí thải.

• Bảo quản, vận chuyển mẫu về phòng thí nghiệm.

• Phân tích các chỉ tiêu theo yêu cầu.

• Tổng hợp và lập báo cáo kết quả quan trắc.

Hình thức này giúp doanh nghiệp đánh giá chất lượng khí thải tại từng thời điểm và theo dõi hiệu quả của hệ thống xử lý.

4.2. Quan trắc khí thải tự động, liên tục

Quan trắc khí thải tự động, liên tục là hình thức sử dụng hệ thống thiết bị chuyên dụng để đo và ghi nhận các thông số khí thải theo thời gian thực.

Hệ thống thường bao gồm:

• Thiết bị lấy mẫu và xử lý mẫu khí.

• Các cảm biến, thiết bị phân tích khí.

• Thiết bị đo lưu lượng, nhiệt độ và các thông số liên quan.

• Bộ ghi nhận và lưu trữ dữ liệu.

• Hệ thống truyền nhận dữ liệu về cơ quan quản lý theo yêu cầu kỹ thuật.

Hình thức quan trắc này giúp theo dõi liên tục tình trạng phát thải, hỗ trợ phát hiện nhanh những biến động bất thường và nâng cao hiệu quả quản lý môi trường tại nhà máy.

Quy trình thực hiện quan trắc khí thải

Để đảm bảo kết quả quan trắc có độ tin cậy và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, quá trình thực hiện cần được triển khai theo quy trình rõ ràng.

Bước 1: Khảo sát hiện trạng nguồn thải

Đơn vị quan trắc tiến hành khảo sát nhà máy, xác định vị trí ống khói, đặc điểm nguồn phát sinh và điều kiện tiếp cận vị trí lấy mẫu.

Bước 2: Xác định vị trí và thông số quan trắc

Căn cứ vào loại hình sản xuất, hồ sơ môi trường và yêu cầu kỹ thuật để lựa chọn vị trí lấy mẫu, thông số cần phân tích và phương pháp thực hiện.

Bước 3: Tiến hành đo đạc và lấy mẫu

Kỹ thuật viên sử dụng thiết bị chuyên dụng để đo đạc, lấy mẫu khí thải tại các vị trí đã xác định. Quá trình thực hiện cần tuân thủ các yêu cầu về kỹ thuật và an toàn lao động.

Bước 4: Phân tích mẫu khí thải

Mẫu được bảo quản và chuyển đến phòng thí nghiệm phù hợp để phân tích các chỉ tiêu theo phương pháp tương ứng.

Bước 5: Đánh giá kết quả quan trắc

Kết quả phân tích được tổng hợp, đối chiếu với quy chuẩn kỹ thuật môi trường áp dụng để đánh giá chất lượng khí thải.

Bước 6: Lập báo cáo kết quả

Đơn vị thực hiện hoàn thiện hồ sơ, báo cáo kết quả quan trắc và bàn giao cho doanh nghiệp phục vụ công tác quản lý môi trường.

Quy định pháp luật về quan trắc khí thải doanh nghiệp cần biết

Hoạt động quan trắc khí thải công nghiệp tại Việt Nam được thực hiện theo các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn có liên quan.

Một số văn bản quan trọng doanh nghiệp cần tham khảo gồm:

• Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14.

• Nghị định số 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP.

• Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT quy định kỹ thuật quan trắc môi trường và quản lý thông tin, dữ liệu quan trắc chất lượng môi trường.

• Thông tư số 45/2024/TT-BTNMT ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp.

Theo quy định, việc xác định đối tượng, hình thức, thông số và tần suất quan trắc cần căn cứ vào từng loại hình cơ sở, nguồn phát thải và giấy phép môi trường.

Do đó, doanh nghiệp nên rà soát hồ sơ môi trường hiện có để xác định chính xác nghĩa vụ quan trắc, tránh thực hiện thiếu hoặc không đúng yêu cầu.

Lựa chọn đơn vị quan trắc khí thải uy tín

Việc lựa chọn đơn vị quan trắc có năng lực chuyên môn là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo chất lượng và độ tin cậy của kết quả phân tích.

Khi lựa chọn đơn vị thực hiện, doanh nghiệp nên quan tâm đến các tiêu chí sau:

• Có giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường theo quy định hiện hành.

• Có đội ngũ kỹ thuật viên được đào tạo chuyên môn.

• Trang thiết bị lấy mẫu, đo đạc và phân tích phù hợp.

• Có hệ thống quản lý chất lượng và kiểm soát chất lượng kết quả quan trắc.

• Có kinh nghiệm thực hiện quan trắc cho nhiều loại hình nhà máy.

• Có khả năng tư vấn thông số, tần suất và quy trình thực hiện phù hợp với hồ sơ môi trường của doanh nghiệp.

• Đảm bảo tiến độ khảo sát, lấy mẫu và bàn giao báo cáo.

Một đơn vị chuyên nghiệp không chỉ cung cấp kết quả quan trắc mà còn hỗ trợ doanh nghiệp hiểu rõ tình trạng phát thải và đề xuất hướng cải thiện khi cần thiết.

Kết luận

Quan trắc khí thải là hoạt động cần thiết trong công tác kiểm soát ô nhiễm và quản lý môi trường tại các cơ sở sản xuất công nghiệp. Việc thực hiện quan trắc đúng quy định giúp doanh nghiệp theo dõi chất lượng khí thải, đánh giá hiệu quả hệ thống xử lý và chủ động kiểm soát các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Doanh nghiệp nên lựa chọn đơn vị quan trắc có đầy đủ năng lực, trang thiết bị và chuyên môn để đảm bảo kết quả phân tích khách quan, chính xác và phù hợp với yêu cầu pháp luật hiện hành.

LIÊN HỆ TƯ VẤN DỊCH VỤ QUAN TRẮC KHÍ THẢI

Quý doanh nghiệp đang cần thực hiện quan trắc khí thải định kỳ, kiểm tra chất lượng khí thải hoặc tư vấn quan trắc môi trường cho nhà máy?

Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn phương án quan trắc phù hợp với loại hình sản xuất, nguồn phát thải và yêu cầu hồ sơ môi trường của doanh nghiệp. 

MÔI TRƯỜNG ÁNH DƯƠNG 

Hotline: 0942.195.533 /  ZALO : 0942195533
Website: https://www.moitruonganhduong.vn
Email: info@moitruonganhduong.vn

Tư vấn đúng nhu cầu – triển khai đúng phạm vi – tối ưu chi phí cho doanh nghiệp.