“Bên em chỉ cần lấy mẫu nước thải rồi làm kết quả thôi đúng không?”
Đây là một trong những câu hỏi doanh nghiệp thường đặt ra khi tìm đơn vị quan trắc nước thải. Thực tế, lấy mẫu chỉ là một phần của công việc.
Điều doanh nghiệp cần quan tâm hơn là: lấy mẫu ở đâu, phân tích những chỉ tiêu nào, tần suất bao nhiêu và kết quả đó có phù hợp với yêu cầu môi trường của cơ sở hay không.
Bởi nếu làm không đúng ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể rơi vào tình huống khá “dở khóc dở cười”:
Đã mất tiền lấy mẫu, phân tích và làm báo cáo nhưng đến lúc kiểm tra hồ sơ lại phát hiện phạm vi quan trắc chưa phù hợp.
Doanh nghiệp thường vướng ở đâu khi quan trắc nước thải?
Không ít cơ sở có hệ thống xử lý nước thải nhưng vẫn không thực sự biết mình đang cần quan trắc như thế nào.
Có nơi hỏi:
“Một năm phải lấy mẫu mấy lần?”
Có nơi lại lo:
“Phải phân tích bao nhiêu chỉ tiêu?”
Hoặc đơn giản hơn:
“Báo giá bên kia rẻ hơn bên anh, sao bên anh nhiều tiền hơn?”
Vấn đề nằm ở chỗ không phải mọi nguồn nước thải đều giống nhau.
Nước thải của một xưởng sản xuất thực phẩm sẽ không có đặc điểm giống nước thải của nhà máy cơ khí. Nước thải sinh hoạt cũng không thể áp dụng máy móc cách quan trắc của một cơ sở sản xuất công nghiệp.
Vì vậy, muốn báo giá đúng và làm đúng, trước hết phải nhìn vào nguồn thải thực tế của doanh nghiệp.
Có hệ thống xử lý nước thải rồi, tại sao vẫn phải quan trắc?
Đây là chỗ nhiều doanh nghiệp dễ hiểu nhầm.
Có hệ thống xử lý không đồng nghĩa với việc nước sau xử lý luôn đạt yêu cầu.
Hệ thống có thể hoạt động ổn định trong thời gian dài, nhưng chỉ cần:
- lưu lượng nước thải tăng;
- thay đổi nguyên liệu sản xuất;
- thay đổi hóa chất;
- vi sinh trong bể xử lý hoạt động không ổn định;
- thiết bị xử lý gặp sự cố;
- quy trình vận hành thay đổi;
thì chất lượng nước đầu ra cũng có thể thay đổi.
Quan trắc giúp doanh nghiệp có số liệu thực tế, thay vì chỉ đánh giá hệ thống bằng cảm quan như “nước trong”, “không có mùi” hay “hệ thống vẫn đang chạy bình thường”.
Một mẫu nước có thể cho doanh nghiệp biết những điều mà mắt thường hoàn toàn không nhìn thấy.
Không phải cứ phân tích càng nhiều chỉ tiêu là càng tốt .
Đây cũng là một điểm doanh nghiệp nên lưu ý khi lựa chọn dịch vụ.
Một bảng báo giá có thật nhiều thông số chưa chắc đã là phương án phù hợp.
Điều quan trọng là:
Những chỉ tiêu đó có cần thiết với nguồn thải của doanh nghiệp hay không?
Tùy loại hình hoạt động, nước thải có thể được xem xét các nhóm thông số như pH, TSS, BOD₅, COD, amoni, tổng nitơ, tổng phospho, dầu mỡ, Coliform, kim loại hoặc các chất ô nhiễm đặc trưng khác.
Nhưng danh mục cụ thể cần được xác định dựa trên loại hình hoạt động, nguồn phát sinh, quy mô, lưu lượng, công nghệ xử lý và yêu cầu môi trường mà cơ sở đang áp dụng.
Nói đơn giản:
Không phải doanh nghiệp nào cũng cần một “combo” quan trắc giống nhau.
Làm đúng phạm vi ngay từ đầu thường tốt hơn việc phân tích thật nhiều rồi mới phát hiện một số chỉ tiêu không cần thiết.
Quan trắc nước thải bao lâu một lần?
Đây là câu hỏi gần như doanh nghiệp nào cũng hỏi.
Nhưng câu trả lời không nên chỉ là:
“3 tháng/lần” hoặc “6 tháng/lần”.
Bởi tần suất quan trắc còn phụ thuộc vào đối tượng, quy mô, hồ sơ môi trường và quy định áp dụng đối với từng cơ sở.
Đặc biệt, hệ thống quy chuẩn hiện hành đã có những thay đổi đáng chú ý. Doanh nghiệp cần xác định mình thuộc nhóm nước thải nào và đang áp dụng quy định nào trước khi lên kế hoạch quan trắc.
Với nước thải công nghiệp, QCVN 40:2025/BTNMT là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp.
Trong khi đó, QCVN 14:2025/BTNMT quy định về nước thải sinh hoạt, nước thải đô thị và nước thải từ khu dân cư tập trung.
Vì vậy, thay vì lấy một lịch quan trắc của doanh nghiệp khác rồi áp vào cơ sở của mình, cách an toàn hơn là kiểm tra lại hồ sơ môi trường và phạm vi áp dụng cụ thể.
Một mẫu nước thải “đúng” cần bắt đầu từ đâu?
Không bắt đầu từ phòng thí nghiệm.
Nó bắt đầu từ việc hiểu doanh nghiệp đang xả loại nước gì.
Trước khi lấy mẫu, cần xác định những thông tin cơ bản:
Nguồn nước thải phát sinh từ đâu?
Sinh hoạt, sản xuất, vệ sinh thiết bị hay từ nhiều công đoạn khác nhau?
Nước thải được xử lý như thế nào?
Có hệ thống xử lý tập trung hay xử lý theo từng nguồn?
Nước sau xử lý đi đâu?
Xả ra hệ thống tiếp nhận, nguồn nước mặt hay đấu nối vào hệ thống xử lý khác?
Doanh nghiệp đang có hồ sơ môi trường gì?
Giấy phép môi trường và các tài liệu liên quan sẽ giúp xác định rõ hơn phạm vi cần thực hiện.
Sau khi có những thông tin này mới có thể xây dựng phương án lấy mẫu và phân tích phù hợp.
Đừng đợi đến lúc có vấn đề mới kiểm tra nước thải
Một kết quả quan trắc không chỉ phục vụ hồ sơ.
Nó còn là một cách để doanh nghiệp kiểm tra sức khỏe của hệ thống xử lý nước thải.
Nếu kết quả có xu hướng bất thường, doanh nghiệp có thể chủ động kiểm tra lại quá trình vận hành trước khi vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn.
Đặc biệt với các cơ sở sản xuất có lưu lượng nước thải lớn hoặc quy trình sản xuất biến động, việc theo dõi chất lượng nước đầu ra giúp doanh nghiệp có thêm dữ liệu để kiểm soát hệ thống.
Quan trắc không nên là việc “làm cho xong”.
Nó nên là một phần trong cách doanh nghiệp kiểm soát rủi ro môi trường của chính mình.
Ánh Dương Vina làm quan trắc nước thải theo cách nào?
Tại CÔNG TY TNHH ÁNH DƯƠNG VINA, thay vì đưa ngay một bảng chỉ tiêu và báo giá giống nhau cho mọi khách hàng, chúng tôi ưu tiên tìm hiểu doanh nghiệp đang thực sự cần gì.
Doanh nghiệp chỉ cần cung cấp những thông tin cơ bản về:
- Ngành nghề hoạt động;
- Địa điểm cơ sở;
- Nguồn phát sinh nước thải;
- Lưu lượng nước thải;
- Hệ thống xử lý hiện có;
- Hồ sơ môi trường đang áp dụng.
Từ đó, đội ngũ có thể trao đổi để xác định phạm vi quan trắc phù hợp, tránh tình trạng làm thiếu thông tin hoặc phát sinh những hạng mục doanh nghiệp không thực sự cần.
Một dịch vụ quan trắc tốt không nằm ở việc có bao nhiêu chỉ tiêu.
Mà nằm ở việc những chỉ tiêu đó có đúng với nguồn thải của doanh nghiệp hay không.
Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị đến kỳ quan trắc, vừa thay đổi hệ thống xử lý hoặc đơn giản là không chắc cơ sở của mình đang phải quan trắc những gì, có thể gửi hồ sơ hiện có để được tư vấn trước.
CÔNG TY TNHH ÁNH DƯƠNG VINA
Hotline: 0942 195 533
Website: https://www.moitruonganhduong.vn
Email: info@moitruonganhduong.vn
Tư vấn đúng nhu cầu – triển khai đúng phạm vi – tối ưu chi phí cho doanh nghiệp.
